Minggu, 23 Oktober 2016

TRANSKRIP PRASASTI ANJUK LADANG

Buat kalian yang pengen tau Transkrip dari Prasasti Anjuk Ladang, bisa dibaca dibawah ini.
semoga bermanfaat. :D 


PRASASTI ANJUK LADANG
(JAYA STAMBA)
Prasasti Anjuk Ladang ditemukan di Candi Lor Desa Candirejo Kecamatan Loceret. Dibuat dari batu andesit dengan ukuran tinggi 209 cm, lebar 102 cm dan tebal 74 cm. pada saat ini prasasti yang asli disimpan di Museum Nasional Jakarta. Prasasti Anjuk Ladang memakai huruf dan bahasa jawa kuno, dibuat atas perintah sri Maharaja Mpu Sindok Sri Isana Wikrama Dharmatunggadewa pada bulan caitra tanggal 12 paroh petang tahun 859 saka atau tanggal 10 april 937M. isi prasasti tentang penetapan tanah dan sawah di desa Anjuk Ladang menjadi tanah sima swatantra. Dari bagian prasasti yang dapat terbaca dapat ditafsirkan bahwa alasan sima karena penduduk Desa Anjuk Ladang telah berjasa kepada Raja sewaktu terjadi suatu peperangan. Hal ini diperkuat dengan disebutkannya Jaya Stamba sebagai bangunan kemenangan dalam prasasti tersebut.
Adapun maksud penetapan sima yaitu agar daerah anjuk ladang dibebaskan dari kewajiban membayar berbagai jenis pajak, untuk selanjutnya penghasilan yang diperoleh sebagian digunakan untuk pemeliharaan bangunan suci di Anjuk Ladang.


TRANSKRIP
PRASASTI ANJUK LADANG

v  SISI DEPAN
1.      Swasti sakawarsatita 859 caitramasa tithi dwadasisuklapaksa
Ø  Selamat tahun 859 saka yang telah berlalu, pada bulan caitra tanggal 12 paro terang (10 april 937M)
2.      …….. naksatra baruna dewata brahmayoga kolawakarana irika di (wa)
Ø  …….. naksastra, dewata baruna, yoga brahma, karana kala-a ketika.
3.      Sanya ajna sri maharaja pu sindok sri isana wikrama dhramamogunggodewa tinadah rakryan mapinghai kalih (ra)
Ø  Turun perintah sri maharaja pu sindok isama wikrama dharmmotunggadewa diterima kedua rakryan mapinghe yaitu Ra -
4.      (ke hino pu sahasra, rake) wak pu baliewara umingso I rakai kanuruhan pu da kumonakan ikanang Imah sawah kakatikan.
Ø  ke hino pu sahasra, rake wka pu baliswara, diturunkan kepada rakai kanuruhan pu da yang memerintahkan agar tanah sawah kakatikan.
5.      ……. Marpanakna I bhatara I sang hyang prasada kabhaktyan I dharma samngat pu anjuk lading.
Ø  …….. dipersembahkan kepada bhatara diprasada khabaktyan, dharma dari smangat pu Anjuk Ladang.
6.      ……. Sri maharaja I Sri Jayamrta …. Sima punpunana bhatara
Ø  ……. Sri maharaja di sri jayamrta …. Sima sebagai pemujaan bhatara.
7.      ……. Pratidina mangkan …. Sri maharaja rikanang sawah kakatikan
Ø  ……. Setiap hari, demikianlah …… sri maharaja di sawah kakatikan.
8.      ……. n I bhatara I sang hyang I sang hyang prasada kabhaktyan I sri jayamri mari ta yan imah sawah kakati (ka)
Ø  …….. kepada sang hyang bhatara di sang hyang prasada kabaktyan sri jayamrta akhirnya sawah kakatikan.
9.      n iyanjukladang tutugani tandha sambadha ikanang rama iyanjukladang tutugani tanda kanugrahan de sri maharaja …. Manglaga
Ø  anjukladang sebagai tanda ikatan kepada rama di anjukladang, sebagai tanda anugerah sri maharaja
10.  …….. I saparana I satahun matangnyan papindu lamwit 6 (?) ikanang sawah kakatikan iyanjukladang tutuga.
Ø  …….. seorang setiap tahun, karena jumlah sawah kakatikan anjukladang 6 lamwit
11.  ……. I tan wuang I tani ramang Dumadyakan ikanang katik smangkana ya matangyan manugrahan ikanang rama iyanjukladang
Ø  ……. Tidak berhak terhadap warga dan rama yang dijadikan katik, demikianlah dianugerahinya rama di anjukladang
12.  …….. Katik de sri maharaja tamolaha magawi ma 4 madrwyaji irin ma su 12 I satahun tahun
Ø  Katik sri maharaja agar tidak diganggu ….. 4 masa membayar pajak emas 12 suwarna diap tahun
13.  …….. mangkana () nn () nyanugrahan sri maharaja irikanang rama iyanjukladang tutugani tanda tlas mapageh tan kolahulaha.
Ø  …….. demikianlah anugerah si maharaja kepada rama anjukladang tanda sudah ditetapkan, tidak boleh diganggu….
14.  …….. yakapa () ya tka I dlahaningdlaha parnnahaikang imah uggwani sang hyang prasada ateherang jayastamba
Ø  ……. Sampai akhir masa ditempat sang hyang prasada (ditetapkan) jayastamba
15.  …….. muang ikang sawah kakatikan iyanjukladang tutugani tanda swatantra tan kataman deni winawa sang mana katrini pangkur
Ø  ........ dan sawah kakatikan anjukladang sebagai swantantra tidak boleh dimasuki oleh sang mana katrini yaitu pangkur
16.  …….. muang saprakara ning mangilala drwyahaji ing dangu misra para pisra wulu wulu prakara pangurang kring padam manipiki paranakan limus galuh
Ø  ……. Dan seluruh pemungut pajak pada masa sebelumnya, para pedagang, wulu-wulu, prakara, pangurang, kring, padam, maningpiki
17.  …….. pangaruhan taji watu sajam sukun haluwarak rakadut piningly katanggaran tapahaji air haji malundang
Ø  ……. Pangaruhan, tahi, watu tajem, sukun, haluwarak, rakadut, pininglay, katanggaran, tapahaji, airhaji, malandang……
18.  …….. tangkil …….. salwit watu lanang pamanikan maniga sikpan rumbang wilang wanna wiji kawah tingkes mawi manambangi …….. juru
Ø  …….. tangkil ……. Salwit satu lanang. Pamanikan, maniga, sikpah, rumban, wilang wanua, wiji kawah tingkes, manambangi ….. juru …..
19.  …….. tuha judi juru jalir pasibar pangulung pawangkunung pulung padi tuha dagang misra hina wli hapu wli wadung wli tambang wli pajut wli harug
Ø  …….. tuha judi, juru, pabisar, pagulung, pawungkunung, pulung padi, tuha dagang, misra, nino, wli hapu, wli wadung, wli tambang, wli mpanjut, wli harng
20.  ……. Urutan dumpulan tpung kawung sungsung panguran pasukalas payungan sapan wilut …… ngkung panginangin pamawasya hopan ….n
Ø  …… urutan, dampulan, tpung kawung, sungsung, pangurang, pasukalas, payungan , sipat wilut ……. Nkung panginangin pamawasya, hopan …..n
21.  ……. Panusuh mahaliman kdi walyan mapadahi widu mangidung sambal sumbul hulun haji pamrsi watek I jro ityewamadi tan
Ø  ……. Panasuh, mahaliman kdi, walyan, mapadahi, widu mangidung, sumbal sumbul, hulun haji, pamrsi, watek I jro, selanjutnya tidak
22.  Imah sawah sima kakatikan iyanjukladang tutugani tanda kaiwala bhatara I sang hyang prasada kabhaktyan I sang hyang (dha)rmma I sri jayamrta (atah pramana I sakabeh)
Ø  Tanah sawah sima kakatikan anjukladang semata-mata untuk bhatara di syang hyang prasada kabhaktyan sebagai dharma di sri jayamrta
23.  Way hajinya magong madmit ka(beh sa) mangkana ikangang sukha dukha kadyanggani mayang tan mawuah walu rumambat ring natar wipati wangkai kabunan rah kasawur ing dalan.
Ø  Besarnya pajak, besar kecil semua yaitu dengan kepada yang berjanji tidak menepati, perselisihan batas tanah, mayat di pinggir jalan sampai terkena embun tanpa diketahui asal usulnya.
24.  (wak)enpala duhilatan hidu kasirat hasta calra mamijilaka wuri ning kikir mamuk mamumpang ludang tuttan angcapratyangsa danda kundanda bhan (dihalidi)
Ø  Memaki, menuduh yang tidak benar, meludahi orang lain, memukul, mengancam dengan senjata tajam, mengamuk, mengganggu wanita yang sudah bersuami / bertunangan, mengejar musuh yang telah lari dan membunuhnya, bunuh membunuh, pukul memukul, semua perbuatan jahat.
25.  ……. I sang hyang persada kabhaktyan sang hyang dharma I sri jayamrta utuh parana ni drwya hajinya kunang ikanang misra manambul manawring mangkala.
Ø  ……. Terhadap sang hyang persada kabhaktyan, sang hyang dharma di sri jayamrta, adapun bersarnya pajak yaitu jika pedagang, manambul, manawring, mangla
26.  …….. la mangdy …… manghapu mangharng manula mangkudu magawai rungki paying wlu mopih akajang magawai kisi mamubut ma.
Ø  ……. La mangdy …… membuat kapur, membuat arang, tukang celup warna merah, biru, membuat kerangka paying, bulat, mengkerut, bertutup, membuat kisi, membuat me...
27.  Manahab mamisandung manuk makala kapuaya tribhagan drwya hajinya saduman umara I bhatara I sang hyang prasada kabhaktyan I
Ø  Menangkap burung, makala kapuaya, 3 bagian pajak dibagi atas : satu bagian untuk bhatara sang hyang prasada kabhaktyan di anjukladang
28.  …….. iyanjukladang tutugan I tanda I sri jayamrta saduman umara irikanang punta ja(ta)ka makmiyan sima I sri jayamrta saduman
Ø  Satu bagian untuk punta jataka yang menjaga sima di sri jayamrta, satu bagian
29.  Laladrwya haji misra irikanang kala mangangseakan samgat anjukladang pasambah I sri maharaja ma ka 1 wdihan ganjar haji yu I Rakyan
Ø  Untuk memungut pajak perdagangan, pada samgat anjukladang mempersembahkan kepada sri maharaja I karana, kain bermotif ganjar haji 1 yugala, kedua rakiyan
30.  (kalih) rakai hino pu sahasra rakai wka pu baliswara inangseakan pasak pasak mass u 1 ma 8 udihan yu 1 sowang sowang rakai sirikan pu ma
Ø  Rakai hino pu sahasra dan rakai wka pu baliswara diberi pasak-pasak emas 1 suwarna 8 masa, kain masing-masing 1 yugala, samgat pikatan pu sa ……… tiruan
31.  …….. rakai kanuruhan put a inangsean pasak pasak mas su 1 ma 4 wdihan yu 1 sowang sowang samgat pikatan pu sa ……. Tiruan
Ø  ……. Rakai kanuruhan put a diberi pasak-pasak emas 1 suwarna 8 masa, kain masing-masing 1 yugala, samgat pikatan pu sa ……… tiruan
32.  …….. nta taratis tataran pu bingu pulung watu pu kikas imangsian pasak pasak ma 1 wdihan yu 1 sowang sowang juru siki pu bawlu amr…. Pu manak
Ø  ……… pu bingu, pulung watu pu kikas, diberi pasak-pasak emas 1, kain masing-masing 1 yugala, juru siki pu bawluamr …….. pu manak
33.  …….. mpit pu wayang manghuri pu suduga inangsian pasak pasak ma 1 wdihan yu I sowang pa kuba hawang kayulangka pu babra anju sanda pu dula
Ø  …….. mpit, pu wayan, manghuri pu saduga diberi pasak-pasak emas 1, kain masing-masing 1 yugala, pu kuba hawas kuyangkala, pu babra anjusanda, pu dula
34.  Inangsian pasak pasak mas 4 wdihan yu 1 sowang sowang wadihati pu dinakara akudur pu dwaja mangsian pasak pasak 1 wdihan yu 1 sowang so
Ø  Diberi pasak-pasakan emas 4, kain masing-masing 1 yugala wadihati pu Dinakara, akudur pu dwaja diberi pasak-pasak 1 masa, kai masing-masing
35.  Wang tuhan I wadihati …. Mirahmirah sasng tambalang halaran sang dulang tuhan I makudur basatpusan salulahan winaih pasakpasak ma….wdihan yu I
Ø  Tuhan Wadihati ….. Mirahmirah, Sang Tambalang Halaran, Sang Dulang Tuhan I Makudur diberi pasak-pasak I masa mas….. kain masing-masing 1 yugala.
36.  Sowang sowang pangurung I wadihati sang parapak manunggu sang basu pagurang I makudur sang rakwel….saturung winaih pasakpasak mas….wdihan yu I sowang.
Ø  Pangurang I Wadihati, Sang Parapat Manunggu, Sang Basu, Pangurang I Makudur Sang Rakwel …. Saturung diberi pasak-pasak mas …. Kain masing-masing 1 yugala.
37.  Sowang sang tuhan ing pakaranan makabaihan juru kanayakan I haji pu kunda juru wadwa rare rakai sumbun juru kala
Ø  Sang Tuhan di Pakarnan, semua juru kanayakan raja yaitu Pu Kunda, Juru Wadwa adik Rakai Sumbun, Juru Kala.
38.  ……… citralekha walu pu dangha an parujar I hino kandamuhi dangasaryya jale I wka biriwih dangacryyan nanaya I sirikan
Ø  …….. citralekha Walu Pu Dengha, juru bicara I hino Kandamuhi Dang Acaryya Jale I Wka Biriwih, Dang Acaryya nanaya I sirikan.
39.  ………madander dangdangasaryya prda I bawang dangasayya netra I kanuruhan sang rama….i tiruan….wadihati
Ø  ……..Madander dang Acaryya prdu I Bawang, Dang Acaryya Negra I Kanuruhan Sang Rama …. I tiruan ….. wadihati.
40.  ………i pakudan sang rakwil sapagan during winaih pasakpasak mass u I ma 4 kinabaihan nira sang citralekha I sri maharaja trawaruk
Ø  ……… I Pakudan, Sang Rakwil, kring satagan, Durang diberi pasak-pasak emas I suwarna 4 masa, semua, sang citralekha Sri Maharaja.
41.  Kadudut wimala balukit winaih pasakpasak mas su I ma 4 kinabaihan nira pinghe kalih….h sa….kucisang kini….winaih pasakpa
Ø  Diberi pasak-pasak emas I suwarna 4 masa semua, kedua pinge….h sa ….. kuci sang kini .... diberi pasak pa.
42.  Sak ma 2 ku 2 wdihan yu I sowang sowang parujarnya pinsor hyang si pakudan paskaran si badug winaih ma(s)….ku I wdihan hlai sowang
Ø  Sak 2 masa 2 kupang, kain masing-masing 1 yugala, perintah diturunkan kepada si Pakudan, persembahan si Badug diberi emas 1 kupang kain masing-masing 1 hle.
43.  Sowang wahu ikidulning turus sang gutul….kutesabi intik winaih pasak mas I ku 4 wdihan….sowang sowang pangangka
Ø  Tadi di selatan turus Sang Gutul …. Kutabesi intik diberi pasak 1 masa 4 kupang, kain …. Masing-masing, pengangka.
44.  Kudur ma su I ma 4 wdihan yu I saji sang hyang brahma mas 10 kaharan simsim prasada mas I angsun buah kunda mas…. Saji sang hyang
Ø  Kudur emas I suwarna 4 masa, kain 1 yugala, sesaji untuk Sang Hyang Brahma emas 10 kaharan, cincin persada emas 1 buah, kunda emas …. Sesaji untuk sang hyang.
45.  Wungkal susuk wdihan yu 4 (?) saji sang hyang kalumpang wdihan yu 4 saji sang hyang prthiwi…. Kan wlah I kulambi I …. I saji sang hyang a
Ø  Wungkal susuk adalah kain 4 yugala, sesaji untuk sang hyang kulumpang kain 4 yugala, sesaji untuk sang hyang prthiwi …. Kian 1 wlah 1 baju, sesaji untuk sang hyang.
46.  Kaca wdihan yu I pangisi tambauakur ma I …. Saji sang hyang catur ddsa su I daksina ma 8 kinarmma sang hyang kudur ma 4 wdihan yu I
Ø  Akasa kin 1 yugala, untuk pengisi penggan 1 masa, untuk sang hyang caturddesa I suwarna, daksina 8 masa, sang hyang kudur 4 masa kain I yugala.
47.  K mandala su I ma 4 karamannire wadihati su I mara karamanire makudur su I ma 4 saji ning momahumah wsi samarja tambaga ga
Ø  Mandala I suwarna 4 masa, karaman Wadihati I suwarna, untuk karaman makudur I suwarna 4 masa, sesaji untuk rumah, besi, perunggu, tembaga.
48.  Ngsa prakara in ( ) as samasanya su 2 ma I 2 tu …. Pinakamanggalya rikang susukan sima sira mpu mahaguru I sang hyang dharmmaya
Ø  Dan yang lain dalam emas 2 suwarna 12 masa, tu……. Sebagai seseorang yang membawa kebahagiaan pada penetapan sima yaitu Mpu Mahaguru I Sang Hyang Dharmmaya.
49.  Ing kasaiwan ing tajung muang sira mpu goksandha I sang hyang dharma I jayamrta pangapa …. I sang hyang wihantan I …. Nja
Ø  Ing Kasaiwan di Tujung dan Mpu Goksandha I Sang Hyang Dharmma I Jayamrta panga ….. untuk wihara ….. nja.

v  SISI BELAKANG
23    . ….. bhuwur dandal margganayikdolalambo winaih pasak ma I sowang I tlasing mawaih pasak-pasak I tanda rakyan muang pinghai wahuta rama
Ø  ……. Bhuwur, dandal, Margganayikdolalambo masing-masing diberi pasak 1 masa. Yang terakhir memberikan pasak-pasak untuk tana Rakryan dan Pinghai Wahuta, rama.
24    …… ing dangu pinarnnah ikanang saji I sang makudur I sor ning witana I tugah ni paglaran sawidhi widhana sakramaning manusuk
Ø  ………… pada masa dahulu, persembahan sesaji oleh sang Makudur di bawah, di Witanu, ditengah di Paglaran, seluruh upacara penetapan
25    …… mangaskara sang hyang susuk watu kalumpang mamuja I sang hyang brahma matawa ing dasadesa mangdiri ta sang makudur ma ….. li mottarasangga …. Bandhana ta
Ø  ……….. menghormat sang hyang susuk watu kulumpang, memuja kepada Sang Hyang Brahma yang menguasai 10 desa, berdirilah makudur ma……..li mootarasangga………
26    …… lawan sang wadihati manganjali I sang hyang teas malungwatu kalumpang hinare
Ø  ………. Dengan sang Wadihati menyembah Sang Hyang Teas, duduk di bawah di Witana, semua menghadap sang Hyang Susuk Watu Kulumpang
27    …… pinghaei wahuta rama tpi siring kapua mapangalih sopasara manguyut ta sang makudur manetek gulu ni (ng) hayam linandesakan ing kalumpang mamantingakan
Ø  …………. Pinghai, Wahuta, Rama di sekitar desa juga mengikuti upacara, mulailah Sang Makudur memenggal kepala ayam berlandaskan kulumpang, membanting.
28    Hantlu ing watu sima mamangmang manapathe saminangmang nira ring dangu I kateguhakna sang hyang watu sima ikana lingnira indah ta kita kamung hyang I sri haricandana a (ga)
Ø  Telur di batu sima, menyumpah, mengutuk, lama ia bersumpah untuk menetapkan sang hyang watu sima. Demikianlah katanya agar diperhatikan oleh Sri Haricandana, Agasti.
29    Sti maharsi purwa daksina pascimttaramadya urddhamadhah rawisaksiti jalapawana yajamanakasa dharma ahoratra ….. yahwu jaya yaksa raksa
Ø  Maharsi, Purwa, Daksina, Pascimottaramaddhya, urddhawamadhah, Bulan-Matahari-Tanah, Jalapawana, Yajamana, akala, Dharmma, Ahoratra …… yahwu (?) jaya, yaksa, raksa.
30    Sa pisaca petrasura garuda gandharwwa bhuta kinnara mahoraga catur …. Kapila yamabaruna kuwera basawa muang putradewata pancakusika nandiswara ma
Ø  Sa, Pisaca, Pretasura, Garuda, Gandharwwa, Bhuta, Kinnara, Mahoraga, Catur ……….. kapila, Yuma, Baruna, Kuwera, Basawa dan Putradewaata, Pancakusika, Nandiswara, ma.
31    …………………………… nagaraja durggadewi caturasra ananta surendra ananta hyang kala nirtyu gana bhuta kita praiddha mangraksa kadatuan rahyang ta I
Ø  ……….. nagaraja, Durggadewi, Caturasra, Ananta, Surendra Ananta, Hyang Kala Mrtyu, Gana, Bhuta, anda semua yang menjaga kerajaan, para raja di.
32    Mdang I bhumi mataram I kita umilu manarira umasuk I sarwwasarira kita sa (ka) la saksibhuta tumon madoh lawawn mapare ing rahina ing wngi at renge
Ø  Mdang di Bhumi Mataram, di ………… anda yang mengikuti pikiran yang memasuki segala tubuh wadag, anda yang dapat melihat jauh dan datang siang maupun malam, dengarlah!
33    …… kang samaya sapatha sumpah pamangmang mami I kita hiyang kabeh yawat ikanang wang durasara tan magma tan makmit irikaing ….. hakani
Ø  …………..yang berjanji, mengutuk, inilah sumpahku kepada anda semua………… kepada orang duracara, tanpa …….. tanpa menunggu di……….
34    ………. Hyang kudur brahmana ksatriya wesya sudra hajuan hulum matuha raray lakilaki wadwan wiku grahastha pinghai wahuta rama nayaka
Ø  ………………… Hyang Kudur, Brahmana, Ksatryan, Wesya, Sudra, Hajuan hulun, tua, muda, laki-laki, perempuan, biksu, grhasta, pinghai, wahuta, rama nayaka.
35    …………………………………..umulahulah ike lmah sawah kakatikan iyanjukladang tutugani tanda sima inarpanakan I samgat anjukladang
Ø  ……………………. Mengganggu tanah sawah kakatikan Anjukladang sebagai sima diberikan kepada Samgat di Anjukladang.
36    ……………………. I bhatara sang hyang prasada kabhaktya I sri jayamrta ung dlaha hlam an babaka.

Ø  ……………………….. kepada Bhatara Sang Hyang  Prasada Kabhaktyan di Sri Jayamrta sampai akhir masa.

sumber : Arsip Museum anjuk ladang Kabupaten Nganjuk